Blog

Duizelingen

De LNV-visie, kringlooplandbouw, Klimaatakkoord, Deltaplan Biodiversiteit, Deltaplan Agrarisch Natuurbeheer, Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland, de Bodemstrategie, Nationaal Strategisch Plan, zesde Nitraatactieprogramma, Programma Versnelling Verduurzaming Veehouderrij, provinciale beleidsvisies, omgevingsvisies en zo nog veel meer. Allemaal gaan ze over het boerenerf en de relatie met de omgeving.

Hoekjes van één puzzel
Veel van deze programma’s en visies hangen nauw samen. Elk vliegen ze net vanuit een net iets ander perspectief een thema aan. Hoewel al heel wat jaartjes ambtenaar, duizelt het mij wel eens. Hoe hangen ze samen, waar liggen de verbindingen, waar komen ze samen? Ik zie in de ambtelijke wereld veel gemotiveerde collega’s die actief zoeken naar de dwarsverbanden en het synchroniseren van de inspanningen. Tegelijkertijd blijft het lastig het gehele overzicht te hebben. Dat geldt niet alleen voor ambtenaren, maar ook voor veel belangenbehartigers, die telkens met verschillende hoekjes van de puzzel bezig zijn. Gevolg is dat er vaak op verschillende plaatsen, met een verschillend startpunt of ander thema, over min of meer dezelfde zaken wordt gesproken met soms deels weer dezelfde gezelschappen. Natuurinclusief, kringlooplandbouw, biodiversiteit, klimaat, bodem: ligt dat nu echt allemaal zover uit elkaar dat daar allemaal aparte circuits voor moeten bestaan om aanpak en maatregelen te verzinnen en waar dan vaak weer dezelfde dingen genoemd worden? Geeft dat niet onnodig veel ambtelijke en bestuurlijke drukte?

Inspireren of info-overload?
Soms betrap ik mezelf op de gedachte dat ik daarin misschien te ouderwets denk, en nog te weinig in de dynamiek van de netwerksamenleving. In een netwerksamenleving ben je op verschillende manieren met elkaar verbonden, passend bij de belangstelling voor een thema of onderwerp. Vanuit een thema inspireer je, wissel je kennis uit en deel je informatie. Maar dat gevoel werd onlangs weersproken toen een jonge landbouwbestuurder tegen mij verzuchtte dat er wel heel veel informatie te verwerken en te vergaderen is, om goed je werk te kunnen doen.

Beleid en praktijk
Dat brengt mij op de vraag of het ook anders kan. Waarom zo’n nadruk op thema’s? Wie zorgt voor de integratie van beleid? Is dat de taak van de regio’s waar het allemaal samenkomt of vooral “het probleem” van de ondernemer. Maar als het voor de ambtelijk professionals al vaak niet meer te overzien is, hoe staat het dan met de agrarische ondernemers? Zijn erfbetreders voldoende toegerust om boeren op al die thema’s mee te nemen en te adviseren? Geruststellend is dat er op veel plaatsen in het land, nu ook in de GBL-pilots, mooie praktische initiatieven ontstaan waarbij met die thema’s in samenhang aan de slag wordt gegaan.

Schat aan ervaring en kennis
Toch heb ik het gevoel dat dat op zijn minst nog beter kan. Kennisdoorstroming naar het boerenerf kan efficiënter en effectiever. Als ik kijk naar alle mooie POP-projecten dan ligt daar een schat aan ervaring en informatie. Dat blijkt ook telkens als wij bijeenkomsten organiseren rond die projecten en men van elkaars ervaringen kennis kan nemen. Maar met die ontmoetingen bereiken we nog maar een kleine groep. Er is daarnaast nog veel meer te doen in het goed evalueren van die projecten in hun onderlinge samenhang. Dit geldt ook voor veel niet met POP gefinancierde projecten.

In de GLB-voorstellen worden de lidstaten gevraagd om onafhankelijke kennisverspreiding naar boeren te bevorderen en het Agrarisch Kennis en Innovatiesysteem (AKIS) daarop in te richten. Ik vertrouw erop dat we er vanuit Nederland in slagen daar een goede vorm voor te vinden.