Blog

Nederland is de Silicon Valley van Food

Op 1 juni vond de jaarlijkse AgriFoodTop plaats, een netwerkevenement voor de Nederlandse agrifoodsector. Thema dit jaar was ‘From science to business’. Als één van de Ruim 200 aanwezigen heb ik  kennis opgedaan en meegedacht over de uitdagingen voor de toekomst. En aan het einde van de dag wist ik één ding zeker:  op het gebied van voedsel heeft Nederland mondiaal een bijzondere positie. Hier mijn impressies.

Kracht door verbinding

Het motto van de Topsector Agri&Food is “veilig en gezond voedsel voor 9 miljard mensen in een veerkrachtige wereld”. Met haar aanpak  streeft de Topsector naar:

  • Een duurzaam en innovatief voedselsysteem
  • Focus op uniciteit en beleving van het product (gezond, lekker, duurzaam, veilig) en niet op de kilo’s
  • Maatschappelijk draagvlak

Jan van Rijsingen, van TKI Agri&Food stelde: “Nederland is de Silicon Valley van de food. Het verschil is alleen dat het systeem voor kennis & innovatie in Nederland sterk is versnipperd en slecht georganiseerd. Dat is al aan het verbeteren, maar we zijn er nog niet. Het motto moet zijn Kracht door Verbinding”.

Innovatieagenda 2016 - 2019

Door de Topsector zijn 9 thema’s geselecteerd voor de Innovatieagenda 2016-2019, waaronder Biobased Economy, High tech to feed the world, One Health, Bodem en Plantgezondheid. “Nederland zal op termijn niet meer kunnen concurreren als groot en goedkoop productiegebied. Wat we wel zijn: een park waar stad en platteland verbonden zijn, met hoogopgeleide mensen en krachtige
kennisinstituten. Een proeftuin waar producenten en consumenten samen de beste technologische oplossingen ontwikkelen en waar zij producten met de meeste toegevoegde waarde vorm geven. Denk hierbij aan voedselveiligheid, voedingswaarde en dierenwelzijn,” aldus van Rijsingen

High Tech verandert de wereld

Maarten Steinbuch van de TU Eindhoven vertelt inspirerend over de toekomst van High Tech. “sensoren worden spotgoedkoop, alles kan worden gemeten. Door alle data die beschikbaar komen maakt het “Internet of things” een exponentiële groei door, die bijna niet is te bevatten. Ook de ontwikkelen van de robotica gaan snel. Dit gaat voor een heel andere wereld zorgen. Ook op het gebied van landbouw en voedsel”.

Onderzoek voor mondiale uitdagingen

Rob Hamer van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) geeft aan dat de uitdagingen op het gebied klimaat en honger in de wereld groot zijn. “Het wrange is dat waar de gevolgen van het klimaat het grootste zijn, de bevolkingsgroei het hoogst is.”

De NWO zorgt voor kwaliteit en vernieuwing in de wetenschap en bevordert de impact ervan op de maatschappij. De hoofdtaak van de NWO is het financieren van wetenschappelijk onderzoek aan Nederlandse publieke onderzoeksinstellingen. Hamer geeft aan dat de uitdagingen groot zijn. “We hebben daarom via een groot aantal gesprekken een onderzoeksprogramma voor landbouw en voedsel opgesteld, waarmee we invulling geven aan  de nieuwe uitdagingen. Hiervoor vragen we aan het kabinet één miljard per jaar aan extra middelen. Ik ben ervan overtuigd dat veilig, duurzaam en gezond voedsel alleen verkregen kan worden in een geïntegreerd systeem. Een stelsel van op elkaar afgestemde ketens, waar ook de consument aan deelneemt.”

Bij het maken van het programma is ook gezocht naar gamechangers, zoals

  • Meer consument gedreven “van voedsel naar voeding”
  • Sluiten van kringlopen “niets verloren laten gaan”
  • Biodiversiteit herstellen “robuust productie ecosysteem”
  • Meer productie door meer fotosynthese
  • Gebruik van High Tech

Hamer ging ook in op de belangrijke rol van de consument. “de consument heeft een woud aan keuzes. We moeten hem keuze-bekwaam maken. Dat kan door het teruggeven van informatie over zijn handelen. En door kwaliteit en veiligheid beter zichtbaar te maken.”

Wat hebben MKB-bedrijven nodig voor succes

In een aantal workshops is het thema van de dag ‘From science to business’ verder uitgewerkt. Wat gebeurt er op het gebied van (fundamenteel) onderzoek in de sector,  waarom is investeren in fundamenteel onderzoek voor MKB interessant en welke praktijktoepassingen zien we nu al voortkomen uit fundamentele onderzoeksprojecten? Hoe kunnen MKB bedrijven zo snel mogelijk bij de beste kennis komen? Jan van Rijsingen: “Om als MKB succesvol te zijn is kennis, netwerk en kapitaal nodig. Het beste product maken en “first to market” is van levensbelang, zeker voor een start-up. We willen dan de beste kennis en een hoge snelheid om kennis te krijgen ter beschikking hebben. Maar hoe doe je dat? Allerlei obstakels staan in de weg: een woud aan regels, de bereidheid om te delen is niet altijd aanwezig, welke subsidie past bij mijn plan”.

Gezondheid bodem van groot belang

Een andere workshop ging over het belang van een gezonde bodem. Agrifirm is met zijn telers daar heel bewust mee bezig. Wim van der Putten “Hoe haal ik meerwaarde uit de bodem. Daar willen we goede adviezen over geven aan onze telers, zodat ze op de goede manier precisielandbouw toepassen. Bodemgezondheid bevorderen is van levensbelang voor een op de toekomst gerichte bedrijven. Wil een bedrijf Max Verstappen zijn of een zonneauto? Kan een hoogproductieve landbouw samen gaan met een gezonde bodem? Hiervoor hebben we innovaties nodig. We moeten ecosysteemdiensten realiseren die breder zijn dan alleen een hoge plantproductie”.

Tot slot

‘From science to business’ was het thema van de AgriFoodTop. Op het gebied van onderzoek en innovatie gebeurt veel in Nederland. Maar het ontwikkelen van kennis en innovatie tot een succesvolle business-case, zowel voor de landbouw als de foodsector, gaat niet zonder slag of stoot. Versterken van de organisatie en samenwerking tussen de ketenpartijen is noodzakelijk. Dat is mijn belangrijkste conclusie van een zeer informatieve AgriFoodTop.