Innovatie

De Elektronenboer

In het project “de Elektronenboer” wordt een zoektocht ondernomen naar de meest gunstige businesscase voor de landbouw op het gebied van lokale energieproductie. Onderzocht wordt of de opgewekte elektriciteit met een nieuwe batterijtechniek kan worden opgeslagen en worden verkocht, eventueel samen met andere agrarische ondernemers. Landbouwbedrijven zijn vaak uitstekend geschikt om naast de reguliere activiteiten ook duurzame energie te produceren. Zo hebben veel veehouders grote daken die volop ruimte bieden aan zonnepanelen en is er op een erf vaak genoeg ruimte beschikbaar voor windmolens.

Een samenwerkingsverband van zes partijen gaat met deze uitdaging aan de slag,  waaronder agrarisch ondernemer maatschap Borgman-Roeterdink. Dit is een melkveebedrijf in Vierakker dat inmiddels ook bekend is als Fotonenboer. Ze wekken al jaren voor eigen gebruik stroom op met zonnepanelen. Het bedrijf produceert naast melk ook ongeveer 42.000 kWh per jaar met behulp van zonnepanelen. Deze zijn geïnstalleerd in januari 2010, voorafgaand aan de start van het eerdere project Fotonenboer. Dit project liep van 2011 tot 2015, en had als doel om de technische haalbaarheid van elektriciteitsopslag op bedrijfsniveau te demonstreren. Dit project was deels succesvol maar de gebruikte batterij had teveel nadelen.

Proef met baanbrekende batterijtechniek

In het project “Elektronenboer” vindt een proef plaats voor lokale energieproductie met opslag in een Zinc-Bromide Redox Flow batterij. Het is de eerste keer dat deze baanbrekende batterijtechniek in Nederland wordt getest. Een geslaagde proef kan het begin zijn van een revolutie in de energievoorziening, omdat het bedrijven volledig zelfvoorzienend kan maken in hun energiebehoefte.

Waarom opslag in een batterij?

Ons huidige energiesysteem is gebaseerd op grote en centrale productielocaties en veel kleine gebruikers. Maar duurzame energie wordt juist op kleine en verspreide locaties gewonnen. Waar in het huidige systeem de productie afgestemd wordt op de vraag, zou de afname idealiter afgestemd moeten zijn op de productie. Dit is om praktische redenen vaak niet mogelijk. Een melkveehouder kan er bijvoorbeeld niet voor kiezen om te melken wanneer de zon het hardst schijnt. Een oplossing hiervoor is het opslaan van de duurzame energie in batterijen. Als de batterij is aangesloten op een intelligent besturingssysteem dat op de juiste momenten stroom op het net kan leveren en van het net kan onttrekken, ontstaat er een optimale afstemming van vraag en aanbod.

Dit is één van de gehonoreerde projecten van de provincie Gelderland in het kader van samenwerking voor innovatie, één van de maatregelen van het plattelandsontwikkelingsprogramma (POP3).

Jan Borgman